بحران در بزرگترین زیستگاه آرتمیا عليرضا عاصم انجمن حاميان پارك ملي درياچه اروميه درياچه اروميه با مساحت متوسط 5200 کيلومتر مربع بزرگترين زيستگاه طبيعي آرتميا در جهان بحساب مي آيد ولي تغييرات اقليمي چند سال اخير وضعيت اکولوژيکي اين اکوسيستم با ارزش را با بحران مواجه کرده است. بي شک هرگونه تغيير در ساختار اکولوژيکي اکوسيستم ها در وحله اول ذخاير اکولوژيکي آن اکوسيستم (اعم از گونه هاي گياهي و جانوري) را تحت تاثير قرار ميدهد بدين ترتيب آرتمياي درياچه اروميه نيز از آسيب هاي زيست محيطي اخير در امان نبوده است. در طي يک دهه گذشته مطالعات ارزشمندي در خصوص ذخاير آرتميا در اين درياچه انجام شده است. اولين تحقيق در اين زمينه توسط محققين بلژيکي در سال 1374 (دوره پر آبي) صورت گرفته و بر اساس نتايج منتشره ميزان سيست (تخم) توليد شده آرتميا در سال 74 بطور متوسط 4400 تن در نيم متر از سطح درياچه گزارش شده است. نتايج ارزيابي ذخاير درياچه اروميه در سال 1382 (دوره کم آبي) که توسط پژوهشکده آرتميا و جانوران آبزي دانشگاه اروميه به انجام رسيده، نشان ميدهد که در اين دوره (تير و مرداد 1382) متوسط سيست آرتمياي موجود در نيم متر از سطح درياچه برابر 29 سيست در ليتر بوده است. همانطور که اشاره شد اين دو مطالعه در دو دوره کم آبي و پر آبي درياچه انجام گرفته و نتايج آن از نظر تحليلهاي اکولوژيکي بسيار حائز اهميت ميباشد ولي اطلاعات آن به دليل معادل نبودن يافته هاي علمي قابل مقايسه نيست و نمي توان تحليلي از تغييرات ذخاير آرتميا در طي اين دو دوره را استنباط کرد و به واقع يک سند علمي در اين مورد که آيا در طي دوره کم آبي درياچه اروميه، آرتميا با بحران زيست محيطي مواجه بوده يا نه، موجود نيست! بنابراين نتايج حاصله مي بايستي به شکل صحيح معادل سازي شوند. براي اين منظور نياز به مساحت درياچه اروميه در سالهاي 1374 و 1382 مي باشد. طبق گزارش منتشر شده توسط دانشگاه گنت بلژيک مساحت درياچه در سال 1374 معادل 5500 کيلومتر مربع برآورد و کليه محاسبات بر اساس آن صورت پذيرفته است. در اين صورت تنها مشکل باقي، برآورد مساحت درياچه در سال 1382 مي باشد که با استفاده از عکس هاي ماهواره اي، نرم افزار فتوشاپ و نرم افزار اتوکد مساحت درياچه اروميه براي سال 1382 معادل 4303 کيلومتر مربع محاسبه گرديد. صرف نظر از محاسبات رياضي، نتايج نهايي و معادل سازي شده ذخاير آرتميا در دو دوره پر آبي (74) و کم آبي (82) به شرح زير گزارش ميشود: سال 1374 (دوره پرآبي ) 1_ ميانگين وزن سيست توليد شده (نيم متر از سطح درياچه) = تن 4400 2_ تعداد سيست در هر ليتر (نيم متر از سطح درياچه) = سيست در ليتر 399 سال 1382 (دوره کم آبي) 1_ ميانگين وزن سيست توليد شده (نيم متر از سطح درياچه) = 250 تن 2_ تعداد سيست در هر ليتر (نيم متر از سطح درياچه) = 29 سيست در ليتر با يک محاسبه ساده رياضي مشخص مي شود که تعداد سيست در هر ليتر (نيم متر از سطح درياچه) در سال 82 نسبت به سال 74 حدود 14 برابر و در مجموع کل ميزان ذخاير سيست آرتميا در همين مدت حدود 18 برابر کاهش يافته است. اين معادل سازي اطلاعات، به واقع ميزان صدمات زيست محيطي درياچه اروميه را به خوبي نشان ميدهد.     Home