آرتمیا و تنوع زیستی آن

عليرضا عاصم

انجمن حاميان پارك ملي درياچه اروميه

يكي از عوامل مهم تهديد كننده تنوع زيستي ورود و تكثير گونه هاي غير بومي مي باشد. ورود گونه هاي غير بومي به دو دليل تنوع زيستي را به خطر مي اندازد. اولا اينكه ورود هر گونه غير بومي به اكوسيستم در واقع گامي در جهت همگن سازي تنوع موجودات كره زمين است. اين مسئله از دست رفتن تنوع و گوناگوني حيات را در اكوسيستم هاي مستقل به دنبال دارد. با افزايش ارتباطات در جهان امروز، جريان ورود گونه هاي بيگانه به سرعت افزايش يافته است. اگر همچنان دست روي دست بگذاريم، يورش اين گونه هاي مهاجم باعث طرد گونه هاي بومي شده که خسارات اقتصادي و اکولوژيکي جبران ناپذيري بر جاي خواهد گذاشت. ثانيا زماني كه يك گونه غير بومي مي تواند در يك اكوسيستم جديد به حيات خود ادامه دهد مي توان انتظار داشت كه به تدريج ماهيت تهاجمي پيدا كرده و با حذف گونه هاي بومي به گونه غالب تبديل شود. تجربه چند دهه اخير حاكي از آنست كه ريشه كني گونه هاي غير بومي در اكثر موارد غير ممكن بوده و يا حداقل نياز به صرف هزينه هاي گزاف مالي و زيست محيطي دارد. مبارزه با اين قبيل گونه ها در بيشتر موارد براي گونه هاي بومي منطقه نيز زيان آور بوده و باعث نابودي آنها مي شود. براي مثال آزولا (نوعي سرخس) در ابتدا براي تغذيه ماهي كپور علف خوار از كشورهاي جنوب شرق آسيا وارد ناحيه شمالي ايران شد؛ ولي اكنون با رشد غير قابل كنترل خود در سطح منابع آبي شمال ايران، اكسيژن آب را مي گيرد و مانع از رسيدن نور خورشيد به زير آب مي شود. گونه اي كه روزي با اهداف اقتصادي يا بهتر است بگوييم با روياهاي اقتصادي وارد ايران شده بود، امروز به يك مشكل زيست محيطي تبديل شده است. همانطور که در مقاله پیشین اشاره شد، صنعت پرورش آرتمیا عامل تهدید کننده جدی برای برهم زدن تنوع زیستی این گونه با ارزش در ایران و در نهایت تهددی برای تنوع زیستی آرتمیا در جهان است زیرا عواملی مانند باد و پرندگان به راحتی می توانند تخم آرتمیا را از یک منطقه به منطقه دیگر منتقل کنند. انتفال آرتمیا به سایر اکوسیستم ها توسط پرندگان به قدی اهمیت دارد که فقدان مهاجرت پرندگان به برخی مناطق مستعد مانند سواحل شمالی برزیل را عامل اصلی عدم وجود آرتمیا در این مناطق می دانند.

امید است با تمهیدات لازم و برخوردی منطقی ماتع از آن شویم تا آرتمیا این گونه با ارزش به سرنوشت اسفناک آزولا دچار شود.

Home